ЕТС өкілдері табысты түрік Кония тауар биржасының мысалында биржалық сауда тәжірибесін зерттеді
2024 жылғы 7–8 маусымда Қазақстан делегациясы биржалар арасындағы ынтымақтастық аясында Түркиядағы ірі тауар биржаларының бірі – Конияны аралады. Жұмыс сапарында ҚР МТИ және реттеуші органның өкілдері, Қазақстан Республикасының астық нарығының өкілдері, «ЕТС тауар биржасы» компаниясының басшылығы мен акционерлері: Басқарма Төрағасы Оразаев Курмет Чайморданович, Басқарма Төрағасының орынбасары Тажибаев Ерлан Нұрланович; Түркиядағы Қазақстан Республикасының Елшілігінің бірінші хатшысы Мажитов Асан Уалиевич және Санкт-Петербург халықаралық тауарлық-шырыштық биржасының өкілі Гудков Александр қатысты.
Түрік тарапынан биржа басшылығының қатысуымен ауыл шаруашылығы өнімдерімен сауда жүргізу технологиялық процесі жоғары деңгейде толық көрсетілді.
Қазақстан делегациясының сапары нәтижесінде биржалық сауданы ауыл шаруашылығында экономикалық өсім қалыптастыруға арналған тиімділігін танып, бағалардың ашықтығы мен әділдігі негізінде іске асырылатынына көз жеткізілді. Сауданың технологиясы, есепке алу, сақтау және ауыл шаруашылығы өнімдерінің биржалық айналымының логистикасы толық зерттелді.
«Кония биржасының негізгі оң тәжірибесі – қоймалық расписканы кепілдік құралы ретінде қолдану мүмкіндігі. Сондай-ақ оның толық өтімділігін қамтамасыз ету. Яғни тауар элеваторға қойылғаннан кейін, ауыл шаруашылығы өндірушісі смартфоны арқылы оны банкке кепілге қоюға, берілген астық распискасын ешқандай жеңілдіксіз сатуға немесе биржада ұсынуға мүмкіндік алады», – деді Курмет Оразаев.
Түркия үкіметі статистикалық деректер жинау және оларды субсидиялау мен ашық тауар айналымын ынталандыру үшін биржалық сауданы белсенді қолданады.
Түркияның сәтті тәжірибесін әрі қарай зерттеу мақсатында, заңнамалық және нормативтік реттеуді зерттеу үшін Түркияның реттеуші органдары (TURIB, TAKAS, MKK) өкілдерімен қосымша жоғары деңгейлі кездесу жоспарлануда.
Сондай-ақ хабарлаймыз, 2021 жылдан бастап ЕТС Биржасы Түркиядағы Кония биржасы жобасының операторымен – Ислам Даму Банкімен Қазақстанда ұқсас жобаны консалтинг арқылы жүзеге асыру бойынша келіссөздер жүргізіп келеді.
Ұлттық биржалық нарық құрудан басқа, барлық мүдделі тараптармен бірлесіп, МФЦА базасында (МФЦА-мен меморандум жасалған) ауыл шаруашылығы өнімдерін валютада саудалау мүмкіндігі үшін биржалық сауда құру жол картасын әзірлеу ұсынылады, себебі Қазақстандағы АӨК секторы негізінен экспортқа бағытталған.
Айта кетейік, Кония биржасы 1907 жылы құрылған. Ол тұқымдарды тіркеу және сертификаттау орталығы болып табылады, компанияның зертханалары бидай мен ұнның сапасын анықтайды. Биржа 60 лицензияланған қойманы қамтамасыз етеді.